بازار فارکس یکی از بزرگترین بازارهای مالی جهان است و برخلاف بازارهایی مانند بورس، در آن ارزها بهصورت مستقل خرید و فروش نمیشوند. هر معامله در بازار فارکس بر اساس مقایسه ارزش یک ارز با ارز دیگر انجام میشود. به همین دلیل، مفهوم «جفتارز» یکی از اولین و مهمترین مفاهیمی است که هر فرد برای ورود به بازار فارکس باید با آن آشنا باشد. اما جفتارز چیست، چگونه خوانده میشود و اعدادی که در کنار آن نمایش داده میشوند چه معنایی دارند؟ در این مقاله به زبان ساده با مفهوم جفتارز، ساختار آن، انواع جفتارزها و نحوه خواندن قیمت آنها آشنا میشویم.
جفتارز چیست؟
جفتارز یا Currency Pair ترکیبی از دو ارز مختلف است که ارزش یکی از آنها در برابر دیگری سنجیده میشود. در بازار فارکس، معاملهگر در واقع یک ارز را خریداری و همزمان ارز دیگری را میفروشد.
برای مثال، جفتارز EUR/USD از یورو و دلار آمریکا تشکیل شده است. در این جفتارز، ارزش یورو در برابر دلار آمریکا سنجیده میشود.
ساختار جفتارز چگونه است؟
هر جفتارز از دو بخش تشکیل میشود:
- ارز پایه (Base Currency)
- ارز مظنه یا قیمتگذاری (Quote Currency)
در جفتارز EUR/USD، ارز اول یعنی EUR ارز پایه و ارز دوم یعنی USD ارز مظنه است.
بهطور کلی، ساختار جفتارز به شکل زیر است:
ارز پایه / ارز مظنه
قیمت نمایشدادهشده نشان میدهد برای خرید یک واحد از ارز پایه، چه مقدار از ارز مظنه نیاز است.
جفتارز چگونه خوانده میشود؟
فرض کنید قیمت جفتارز EUR/USD برابر با 1.1000 باشد. این عدد به این معناست که برای خرید یک یورو، به 1.1000 دلار آمریکا نیاز است.
بنابراین اگر قیمت EUR/USD از 1.1000 به 1.1500 افزایش پیدا کند، ارزش یورو در برابر دلار افزایش یافته است. در مقابل، اگر قیمت این جفتارز به 1.0500 کاهش پیدا کند، ارزش یورو در برابر دلار کاهش یافته است.
مثال ساده برای درک جفتارز
فرض کنید نرخ جفتارز GBP/USD برابر با 1.2500 باشد. این یعنی ارزش یک پوند انگلیس برابر با 1.25 دلار آمریکا است.
اگر نرخ GBP/USD به 1.3000 برسد، یعنی پوند در برابر دلار تقویت شده است یا دلار نسبت به پوند ضعیفتر شده است.
انواع جفتارزها در بازار فارکس
جفتارزهای اصلی (Major Pairs)
جفتارزهای اصلی شامل ارزهای مهم اقتصاد جهانی هستند و معمولاً دلار آمریکا در یکی از طرفین آنها قرار دارد. این جفتارزها بیشترین حجم معاملات بازار فارکس را به خود اختصاص میدهند.
- EUR/USD
- GBP/USD
- USD/JPY
- USD/CHF
- AUD/USD
- USD/CAD
- NZD/USD
این جفتارزها معمولاً نقدشوندگی بالایی دارند و در بسیاری از مواقع، اختلاف قیمت خرید و فروش آنها نسبتاً کمتر است.
جفتارزهای فرعی (Minor Pairs)
جفتارزهای فرعی شامل ارزهای مهمی هستند که معمولاً دلار آمریکا در آنها حضور ندارد. برای مثال:
- EUR/GBP
- EUR/JPY
- GBP/JPY
- AUD/JPY
این جفتارزها نیز حجم معاملات قابل توجهی دارند، اما معمولاً نقدشوندگی آنها نسبت به جفتارزهای اصلی کمتر است.
جفتارزهای اگزوتیک (Exotic Pairs)
جفتارزهای اگزوتیک معمولاً از ترکیب یک ارز مهم جهانی با ارز یک اقتصاد نوظهور تشکیل میشوند. برای مثال، یک طرف جفتارز ممکن است دلار آمریکا یا یورو و طرف دیگر ارز یک اقتصاد در حال توسعه باشد.
این جفتارزها معمولاً نقدشوندگی کمتر، اسپرد بالاتر و نوسانات متفاوتی نسبت به جفتارزهای اصلی دارند.
جفتارزهای کراس چیست؟
جفتارز کراس یا Cross Pair به جفتارزی گفته میشود که دلار آمریکا در آن حضور ندارد. برای مثال EUR/GBP و EUR/JPY جفتارزهای کراس محسوب میشوند.
این جفتارزها به معاملهگران اجازه میدهند بدون معامله مستقیم دلار آمریکا، تغییرات ارزش دو ارز دیگر را نسبت به یکدیگر بررسی و معامله کنند.
قیمت خرید و فروش در جفتارز چیست؟
در بازار فارکس معمولاً برای هر جفتارز دو قیمت نمایش داده میشود:
- قیمت خرید (Ask)
- قیمت فروش (Bid)
قیمت Ask مبلغی است که معاملهگر برای خرید ارز پایه پرداخت میکند. قیمت Bid مبلغی است که بازار برای خرید ارز پایه از معاملهگر پیشنهاد میدهد.
تفاوت میان قیمت Bid و Ask را اسپرد (Spread) مینامند.
اسپرد در جفتارز چیست؟
اسپرد یکی از هزینههای اصلی معامله در بازار فارکس است. برای مثال، اگر قیمت خرید یک جفتارز 1.1002 و قیمت فروش آن 1.1000 باشد، تفاوت این دو قیمت برابر با 0.0002 است.
جفتارزهای اصلی معمولاً به دلیل حجم معاملات بالا، اسپرد کمتری نسبت به بسیاری از جفتارزهای فرعی و اگزوتیک دارند.
پیپ در جفتارز چیست؟
پیپ (Pip) یکی از واحدهای اندازهگیری تغییرات قیمت در بازار فارکس است. در بسیاری از جفتارزها، پیپ معمولاً چهارمین رقم اعشار قیمت محسوب میشود. البته در جفتارزهایی مانند USD/JPY، نحوه نمایش پیپ متفاوت است.
برای مثال، اگر قیمت EUR/USD از 1.1000 به 1.1050 افزایش پیدا کند، قیمت این جفتارز 50 پیپ افزایش یافته است.
چرا دلار آمریکا در بسیاری از جفتارزها حضور دارد؟
دلار آمریکا یکی از مهمترین ارزهای جهان و ارز اصلی بسیاری از معاملات بینالمللی است. بخش قابل توجهی از تجارت جهانی، کالاهای اساسی و ذخایر ارزی کشورها با دلار انجام میشود. به همین دلیل، دلار آمریکا نقش مهمی در بازار فارکس دارد و در بسیاری از جفتارزهای پرمعامله حضور دارد.
چگونه بهترین جفتارز را برای معامله انتخاب کنیم؟
انتخاب جفتارز مناسب به استراتژی معاملاتی، میزان ریسکپذیری و زمان فعالیت معاملهگر بستگی دارد. پیش از انتخاب یک جفتارز، باید عواملی مانند نقدشوندگی، میزان نوسان، اسپرد و اخبار اقتصادی مرتبط با ارزهای آن را بررسی کرد.
- برای نقدشوندگی بیشتر، جفتارزهای اصلی معمولاً گزینههای رایجتری هستند.
- برای نوسانات بیشتر، برخی جفتارزهای فرعی یا اگزوتیک ممکن است حرکتهای بزرگتری داشته باشند.
- برای معاملات کوتاهمدت، میزان اسپرد اهمیت زیادی دارد.
- برای تحلیل بنیادی، باید اقتصاد هر دو کشور صادرکننده ارز را بررسی کرد.
جمعبندی
جفتارز یکی از مفاهیم پایه و اساسی در بازار فارکس است. هر جفتارز از دو ارز تشکیل میشود که ارزش ارز اول در برابر ارز دوم سنجیده میشود. ارز اول، ارز پایه و ارز دوم، ارز مظنه نام دارد. برای مثال، در EUR/USD قیمت نمایشدادهشده نشان میدهد برای خرید یک یورو چه مقدار دلار آمریکا نیاز است.
جفتارزها به سه گروه اصلی، فرعی و اگزوتیک تقسیم میشوند و عواملی مانند نقدشوندگی، اسپرد، نوسان و شرایط اقتصادی کشورها بر رفتار آنها تأثیر میگذارند. آشنایی با ساختار و نحوه خواندن جفتارزها، اولین قدم برای درک بهتر بازار فارکس و تحلیل معاملات ارزی است.
سوالات متداول
جفتارز چیست؟
جفتارز ترکیبی از دو ارز مختلف است که ارزش ارز اول در برابر ارز دوم سنجیده میشود.
ارز پایه و ارز مظنه چیست؟
ارز اول در یک جفتارز، ارز پایه و ارز دوم، ارز مظنه نام دارد.
برای مثال EUR/USD چگونه خوانده میشود؟
در جفتارز EUR/USD، ارزش یورو در برابر دلار آمریکا سنجیده میشود و قیمت آن نشان میدهد برای خرید یک یورو چه مقدار دلار نیاز است.
جفتارزهای اصلی چه تفاوتی با جفتارزهای اگزوتیک دارند؟
جفتارزهای اصلی معمولاً نقدشوندگی و حجم معاملات بیشتری دارند، در حالی که جفتارزهای اگزوتیک معمولاً شامل یک ارز مهم جهانی و یک ارز اقتصاد نوظهور هستند و ممکن است اسپرد و نوسان بیشتری داشته باشند.